::: Goodsilk :::

ลักษณะทั่วไปของไหม ไหมเป็นแมลงที่มีการเจริญเติบโตแบบวงจรชีวิตสมบูรณ์ (Complete Metamorphosis) คือ มีระยะไข่ หนอน ดักแด้ และผีเสื้อซึ่งในแต่ละระยะการเจริญเติบโตนั้นมีรูปร่างลักษณะที่แตกต่างกันออกไปไหมสามารถเลี้ยงได้ในทุกภาคของประเทศไทยอุณหภูมิที่เหมาะสมในการเลี้ยงไหมระหว่าง 26-28 องศาเซลเซียส ความชื้นสัมพัทธ์ระหว่างร้อยละ 70-85

พันธุ์ พันธุ์ที่นิยมในปัจจุบันได้แก่ 1. พันธุ์ไหมไทยลูกผสม ได้แก่ พันธุ์กสก. 2 กสก. 6 และดอกบัว 2. พันธุ์ไหมลูกผสมต่างประเทศ ได้แก่ พันธุ์กสก. 1 และ กสก. 5 นอกจากนี้ยังมีพันธุ์ที่ผลิตโดยบริษัทเอกชน เช่น พันธุ์จุลไหมไทย พันธุ์จิมทอมสัน	สถานการณ์ทั่วไป ประเทศไทยมีการส่งเสริมการเลี้ยงไหม 2 ชนิด คือ การเลี้ยงไหมพันธุ์ไทย หรือ ไทยลูกผสม เพื่อผลิตเส้นไหม และการเลี้ยงไหมพันธุ์ลูกผสมต่างประเทศ เพื่อผลิตรังไหมส่งจำหน่ายโรงงานสาวไหม โดยในปี 2540 มีการส่งออกเส้นไหม 495.4 ตัน และนำเข้าประมาณ 229.9 ตัน และมูลค่าส่งออกผ้าไหมประมาณ 500 ล้านบาท ดังนั้นจะเห็นได้ว่าอาชีพการปลูกหม่อนเลี้ยงไหมยังมีลู่ทางที่จะพัฒนาการผลิตเพื่อทดแทนการนำเข้าและเป็นอาชีพเกษตรอาชีพหนึ่งที่สามารถทำรายได้ให้แก่เกษตรกรได้ในแต่ละปีเป็นจำนวนไม่น้อย อีกทั้งสามารถก่อให้เกิดรายได้ประมาณ 6-8 ครั้ง/ปี

การดูแลรักษา 1. ให้ใบหม่อนที่เหมาะสมกับวัยของหนอนไหม 2. ขยายพื้นที่เลี้ยงไหม 3. โรยสารเคมีเพื่อป้องกันกำจัดเชื้อรา 4. โรยปูนขาวหรือแกลบเผาเพื่อลดความชื้น 5. คัดเลือกรังไหมเพื่อแยกรังดีรังเสียก่อนการจำหน่าย ระยะเวลาการเลี้ยงไหม จากไหมแรกฟักจนเป็นรังไหม 24-29 วัน ระยะเป็นตัวหนอนประมาณ 19-22 วัน ระยะไหมพ่นเส้นใยทำรังเสร็จประมาณ 2 วัน ระยะไหมพ่นเส้นใยจนกระทั่งเก็บผลผลิตรังไหมประมาณ 5-7 วัน จำนวนไข่ไหม/โรงเลี้ยงไหม -ไข่ไหม 2 กล่อง/โรงเลี้ยงไหมขนาด 6x8 เมตร -ไข่ไหม 6 กล่อง/โรงเลี้ยงไหมขนาด 8x16 เมตร	เทคโนโลยีการเลี้ยงไหม วิธีการเลี้ยงไหม 1. เตรียมแปลงหม่อนและอุปกรณ์การเลี้ยงไหม ได้แก่ โต๊ะหรือชั้นเลี้ยงไหม ตาข่ายถ่ายมูลไหม ตะกร้าเก็บใบหม่อน จ่อ มีด เขียง ตะแกรงร่อนยา ขนไก่ ตะเกียบ เครื่องพ่นสารเคมี น้ำยาฟอร์มาลีน สารโรยตัวไหม ปูนขาว 2. เตรียมโรงเลี้ยงไหม และทำความสะอาดโรงเลี้ยงพร้อมอุปกรณ์ 3. จัดทำแผนความต้องการไข่ไหมทั้งปี 4. การเลี้ยงไหมวัยอ่อน วัย 1-3 โดยใช้พื้นที่เลี้ยงประมาณ 4 ตารางเมตร/กล่อง หรือ 5,000 ตัว/ตารางเมตร 5. การเลี้ยงไหมวัยแก่ วัย 4-5 จนถึงไหมทำรัง ใช้พื้นที่เลี้ยงประมาณ 20-24 ตารางเมตร/กล่อง 6. เก็บไหมสุกเข้าจ่อ 7. เก็บรังไหมหลังจากไหมทำรังแล้ว 5-7 วัน

ศัตรูไหมที่สำคัญและการป้องกันกำจัด โรคมัสคาดิน โรคแอสเปอร์จิลลัส เกิดจากเชื้อราเข้าทำลายหนอนไหม ป้องกันกำจัด โดยทำความสะอาดอุปกรณ์ และฉีดพ่นฟอร์มาลีน 3% ก่อนและหลังการเลี้ยงไหม แยกหนอนไหมที่มีอาการผิดปกติออกทำลาย โรยสารเคมีจำพวกฟอร์มาดีไฮด์ป้องกันเชื้อราบนตัวหนอนไหมตามคำแนะนำ โรคเพบริน เกิดจากเชื้อโปรโตซัว ติดต่อโดยการถ่ายทอดจากแม่ผีเสื้อที่เป็นโรค ป้องกันกำจัดโดยตรวจโรคแม่ผีเสื้อที่วางไข่ ถ้าพบโรคให้ทำลายไข่ไหมทันที ฉีด พ่นอุปกรณ์และโรงเลี้ยงด้วยฟอร์มาลีน 3% ก่อนและหลังการเลี้ยงไหมทุกครั้ง แมลงวันลาย มด และจิ้งจก ควรทำห้องเลี้ยงไหมให้สามารถป้องกันศัตรูเหล่านี้ได้	การขนส่งไข่ไหม ไม่ควรวางไข่ไหมทับกันมากเกินไป หรือนำไปไว้ในที่ไม่มีการถ่ายเทอากาศ กระเป๋าหรือภาชนะใส่ไข่ไหมจะต้องสะอาดและมีช่องระบายอากาศและควรให้แผ่นไข่ไหมอยู่ในลักษณะตั้งฉากกับพื้น ไม่ควรขนย้ายไข่ไหมปนไปกับสารพิษ เช่น สารกำจัดแมลง น้ำมัน ระวังควันพิษจากบุหรี่ซึ่งเป็นอันตรายต่อไข่ไหม ควรขนย้ายในช่วงเวลาเช้า เย็น หรือกลางคืน ตวรหลีกเลี่ยงการขนส่งไข่ไหมในช่วงกลางวันซึ่งมีอุณหภูมิและมีแสงแดด เพราะถ้าไข่ไหมถูกแสงแดดโดยตรงจะทำให้ตัวอ่อนในใข่อ่อนแอและตายได้
ที่มาขอข้อมูล กรมส่งเสริมการเกษตร

กว่าจะเป็นผ้าไหมผืนงาม | ลักษณะทั่วไปของไหม | วิธีการทอผ้าไหม | การพิจารณาเลือกผ้าไหมแท้ | การดูแลรักษาผ้าไหม | การเลือกซื้อผ้าไหม